Het idee dat een bedrijf een vaste multiple “heeft” is hardnekkig.
Vijf keer EBITDA komt vaak voorbij. Soms zes, soms zeven. Het wordt al snel behandeld als iets wat bij het bedrijf hoort. Alsof je het alleen nog hoeft toe te passen om tot een waarde te komen.
Zo werkt het niet.
Een multiple is geen eigenschap, maar een momentopname. Het is de uitkomst van een transactie, onder specifieke omstandigheden. Wie de koper is, hoe de markt beweegt en hoeveel alternatieven er zijn, heeft allemaal invloed.
Toch wordt dat onderscheid vaak niet gemaakt. Een keer een getal horen is genoeg om het als referentie te gaan gebruiken. Vanaf dat moment wordt het een anker. Alles wordt eraan gespiegeld, ook als de onderliggende situatie anders is.
Daar gaat het mis.
Twee bedrijven met dezelfde EBITDA kunnen totaal verschillend gewaardeerd worden. Groei, afhankelijkheden, investeringsbehoefte en risico bepalen hoe die winst wordt gezien. Wat stabiel en voorspelbaar is, krijgt een andere waardering dan iets dat onder druk staat of sterk afhankelijk is van één factor.
Daar komt bij dat EBITDA zelf zelden een vaststaand gegeven is. Correcties, keuzes en aannames hebben direct invloed op de uitkomst. Wat op papier hetzelfde lijkt, kan in werkelijkheid behoorlijk uiteenlopen.
Een multiple kan helpen om snel te toetsen waar je ongeveer zit ten opzichte van de markt. Maar zodra de multiple het vertrekpunt wordt, verdwijnt het zicht op wat er echt speelt.
Dan wordt een getal leidend, terwijl het juist een gevolg zou moeten zijn.